Live-vertrek Philip Freriks: waar was HR?

Pijnlijk is het vertrek van Philip Freriks, live tijdens het Radio1-programma OVT. Zijn afscheid berust op een misverstand, maar de schade is groot. ‘Is HR hier wel bij betrokken?’, vraagt HR-adviseur Sharon Hes. Mediator Paula Boshouwers adviseert afspraken over iemands vertrek steeds te blijven checken.  Met stijgende verbazing keek interim-HR- en loopbaanadviseur Sharon Hes naar de beelden van het NPO Radio 1-programma OVT op zondag 1 december. De presentator zei met grote spijt afscheid te nemen van vaste columnist Philip Freriks. De persoon in kwestie wist van niets. Live kreeg hij te horen dat het zijn laatste uitzending was. Sharon Hes De VPRO heeft later bezworen dat het om een misverstand gaat. Maar Freriks wil niet meer terugkomen. Sharon Hes, actief in de omroepwereld, noemt de affaire schokkend voor hem en slecht voor het werkgeversimago van de VPRO. ‘Ik zou haast denken dat HR hier niet bij betrokken is geweest. En dat hoop ik ook, want het zou heel erg zijn als HR dit heeft laten gebeuren.’ Een woordvoerster van de VPRO wil hier geen reactie op geven. Zij verwijst naar een verklaring van de omroep, waarin ‘onze zeer gewaardeerde columnist’ Philip Freriks excuus aangeboden krijgt. Continu overleg met de betrokken medewerker is volgens Sharon Hes gebruikelijk. ‘Je bespreekt onder meer hoe en wanneer iemand afscheid neemt en hoe hierover wordt gecommuniceerd. Je legt de afspraken, eventueel in een vaststellingsovereenkomst, vast. Voor geen van de betrokkenen mogen er verrassingen opduiken.’ Philip Freriks is als columnist niet in vaste dienst. ‘Voor freelancers geldt geen wettelijke aanzegtermijn, maar dat is geen reden om onzorgvuldig te werk te gaan’, zegt Hes. Extra pijnlijk vindt zij dat een collega van Freriks wel al op de hoogte was van zijn diens vertrek. ‘Voor mij is een grondregel niet met collega’s over collega’s te praten.’ De columnist wachtte nog op een tweede gesprek over de toekomst, nadat hij er in het voorjaar over was begonnen. Hes heeft de ervaring dat omroepen vaak buiten HR om afspraken maken met freelancers. ‘Alles moet snel, snel en de regeltjes van HR zijn dan maar lastig. Ik heb wel eens meegemaakt dat freelancers in vaste dienst werden genomen, omdat ze al langere tijd bijna fulltime ergens werkten. Als HR dat had geweten, hadden we tijdig aan de bel kunnen trekken.’ Ook bij consultancybureaus heeft Sharon Hes de ervaring dat HR weinig zicht heeft op afspraken met zzp’ers. Leeftijd ‘De kunst van het tijdig afscheid nemen is moeilijk onder de knie te krijgen’, kopt de Volkskrant naar aanleiding van de kwestie-Freriks/OVT. Een woordvoerster van ouderenorganisatie Anbo pleit in het artikel voor regelmatig overleg. ‘Daarbij moet het niet gaan over de leeftijd van een werknemer, maar over wat hij kan en wil. Als dat het criterium is van het oordeel over iemands functioneren, komt een vertrek voor niemand onverwacht.’ Paula Boshouwers Het is altijd beter om de verwachtingen en wensen van oudere medewerkers open en tijdig te bespreken, zegt Paula Boshouwers, registermediator bij ReulingSchulte en auteur bij XpertHR Actueel. ‘Al bereik je het tegenovergestelde als de medewerker een dergelijk gesprek interpreteert als: ‘Ze willen me vast kwijt.’ Het luistert dus nauw. Het komt nog wel eens voor dat leidinggevenden zulke gesprekken daarom maar uit de weg gaan.’ Afscheid Boshouwers laat zich liever niet uit over de kwestie-Freriks/OVT. ‘Ik ken de feiten en de nuances niet. Maar er is iets misgegaan in de communicatie, dat is zeker. Als mediator check ik de afspraken over iemands vertrek. Met beide partijen zet ik op papier hoe, wat, wanneer en met wie gecommuniceerd wordt over het afscheid. Aan het eind van een gesprek controleer ik of beide partijen elkaar goed hebben begrepen. Ze kunnen soms zo met zichzelf bezig zijn, dat ze de gemaakte afspraken ieder anders interpreteren.’ Voor HR heeft de mediator een tip als het om freelancers gaat. ‘Regelen organisaties zulke zaken buiten HR om, dan kun je daar kwaad om worden. Maar je kunt ook accepteren dat het zo gaat en die organisaties faciliteren. Bijvoorbeeld door een checklist te maken voor precaire situaties. Zo maak je leidinggeven er in elk geval alert op dat ze zorgvuldig moeten omgaan met de communicatie.’ Een boegbeeld van een organisatie kan zelf ook beslissen onverwacht te vertrekken. ‘Als werkgever moet je zo’n verrassingseffect voorkomen’, zegt HR-adviseur Sharon Hes. ‘Anders verlies je in één klap kennis en ervaring, klantenbinding, en in de media mogelijk ook verlies van publiek. Nog een reden om continu in gesprek te blijven. Dan kun je ook tijdig zorgen voor kennisoverdracht en vervanging.’ Het bericht Live-vertrek Philip Freriks: waar was HR? verscheen eerst op XpertHR Actueel.
xperthr
06-12-2018 08:00